| Họ Thân ở Huế (06-15-2010) |
|
|
1. Từ Thân Văn đến Thân Trọng: Họ Thân xuất phát từ vùng núi phía Bắc, thuộc dân tộc ít người, mở đầu là Thân Thừa Quý đầu đời Lí, vốn là thủ lĩnh động Giáp, Châu Lạng (nay tỉnh Lạng Sơn), mang họ Giáp. Lí Công Uẩn sau khi lên ngôi (tức Lí Thái Tổ), chủ trương liên kết với các dân tộc phía bắc để tạo lực lượng bảo vệ biên giới trước sự dòm ngó của nhà Tống. Một trong những biện pháp thể hiện chủ trương ấy là gả công chúa cho các thủ lĩnh, biến họ thành “người một nhà”. Do đó, Giáp Thừa Quý được làm phò mã, và đổi họ là Thân, chữ Hán 甲 Giáp và 申 Thân chỉ khác nhau chút ít ở tự dạng. Từ đó, họ Thân phát triển ngày càng đông đảo, đóng góp nhân tài cho đất nước về mọi mặt, chia đi khắp mọi miền Tổ quốc. Và từ thế kỉ XIV, theo bước chân Huyền Trân công chúa và Khâm sai Đoàn Nhữ Hài, một chi phái vào Hóa Châu, khai thủy một họ tộc tại làng An Lỗ, huyện Quảng Điền (nay thuộc xã Phong Hiền, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế)[1]. Đến thế kỉ XVIII, một số người chuyển địa bàn cư trú đến xã Nguyệt Biều, huyện Hương Trà, sau chia vào huyện Hương Thủy (nay thuộc xã Thủy Biều, Thành phố Huế), xây dựng từ đường ở đấy, sản sinh những người con ưu tú[2]... Thời gian này, bắt đầu xuất hiện tình hình những người mang chữ họ Thân Văn và Thân Trọng.
|
|
|
|
| Tổng kết Hội thảo họ Thân trong lịch sử Việt Nam (Huế, 28/11/2004) (06-15-2010) |
|
|
Như vậy là trong hai ngày làm việc tại khách sạn Hương Giang bên bờ sông Hương, trong những ngày ngập lụt, đi lại rất khó khăn, nhưng cuộc hội thảo đã diễn ra trong không khí hết sức sôi nổi, hứng thú. Chúng ta đã nghe 21 trong số 33 bản báo cáo được gửi tới hội thảo. Đặc biệt, trong hội thảo chúng ta đã giành thời gian cho bốn lần thảo luận. Rất tiếc là vì thời gian không cho phép thảo luận tất cả những vấn đề mà chúng ta cùng quan tâm, nên hội thảo tập trung vào một số vấn đề quan trọng nhất.
|
|
|
|
| Thân tộc với vùng đất Quảng Nam (06-15-2010) |
|
|
Ngày trước, ông bà ta khi nói đến nhân dân thì thường dùng chữ "bách tính" (trăm họ). Cộng đồng đân tộc Việt Nam là một khối thống nhất, trong đó có nhiều tộc họ, lớn nhỏ khác nhau, nhưng tộc họ nào cũng góp phần vào sự nghiệp dựng nước và giữ nước trong suốt quá trình lịch sử từ ngàn xưa đến nay. Tìm hiểu một tộc họ chỉ là một bộ phận nhỏ trong cộng đồng dân tộc mà thôi. Nhưng việc tìm hiểu nguồn gốc, sự phát triển của một tộc họ với những đóng góp nhất định vào lịch sử dân tộc cũng như một vùng đất cụ thể cũng là một việc làm cần coi trọng, bởi nó giúp hiểu rõ hơn những vấn đề lịch sử địa phương, cả những vấn đề lịch sử dân tộc. Do vậy, đặt vấn đề "Thân tộc với vùng đất Quảng Nam" cũng không ngoài mục đích đó.
|
|
|
|
| Sự nghiệp Thân tộc trong lịch sử Việt Nam (06-15-2010) |
|
|
Họ Thân là một họ lớn lâu đời được tách ra từ họ Giáp từ lúc nhà Lý mới thành lập. Lý Công Uẩn đã gả công chúa cho Giáp Thừa Quý, người dân tộc Tày, thủ lĩnh Lạng Châu, cai quản vùng đất rộng lớn từ Bắc Giang đến Lạng Sơn[1]; họ Thân được ra đời từ đó. Sáng kiến này của người khai nghiệp vương triều Lý đã mở đầu cho giải pháp trị nước, bảo vệ an ninh biên giới phía Bắc, củng cố chế độ quân chủ trung ương tập quyền được các vua nhà Lý, nhà Trần về sau học tập và pháp huy.
|
|
|
|
| Những tên tuổi sáng danh họ Thân trong lịch trình tiến hóa Việt Nam (06-15-2010) |
|
|
Những năm tháng gần đây, việc nghiên cứu lịch sử, nghiên cứu truyền thống được quan tâm, càng ngày ta càng thấy là đất nước ta có rất nhiều vấn đề cần phải gia công tìm tòi nghiên cứu thì mới hiểu được dân tộc, hiểu được con người Việt Nam. Đang có sự tìm tòi về bản sắc dân tộc để khẳng định ta là ai, là con người như thế nào? Bên cạnh nhiều vấn đề sâu xa và rộng lớn, vấn đề văn hoá làng, vần đề văn hoá dòng họ quả thật có nhiều tín hiệu giúp cho ta thấy đúng được bản sắc Việt Nam hơn. Do đó, việc làm như của Thân tộc ngày hôm nay là việc cần thiết và ích lợi, không phải chỉ vì sự tự hào, vì niềm kính cẩn cha ông, vì ý thức trở về nguồn thiêng liêng sâu sắc, mà thực ra là vì quyền lợi của dân tộc, vì sự khẳng định bản lĩnh của giống nòi. Những dòng họ ở Việt Nam hàng ngàn năm nay đã rất xứng đáng với dân tộc. Có những họ như các hoàng tộc, dù có thành kiến gì đi nữa, thì đó cũng vẫn là những họ đã làm nên đất nước Việt Nam, lịch sử Việt Nam. Họ Lý, họ Trần, họ Lê, họ Nguyễnv.v... rõ ràng là có công lao to lớn ấy.
|
|
|
|
| Yếu tố gia phong trong gia đình Thân Trọng (06-15-2010) |
|
|
Gia phong, cũng như môn phong, gia pháp, là phong khí truyền thống trong gia tộc, nhất là chỉ phong cách gia giáo, nó không những liên quan với sự hưng suy của gia tộc mà còn liên quan với phong khí xã hội. Quan hệ trực tiếp đến gia phong, chính là vai trò của người cha trong gia đình với quyền hạn và trách nhiệm tối ưu về phương cách giáo dục con cái.
|
|
|
|
|
Liên hệ 