Phò mã Thân Cảnh Phúc trong công cuộc đấu tranh bảo vệ Tổ quốc
Đền Hả, xã Hồng Giang (Lục Ngạn) hiện nay là nơi thờ vị tướng quân thời Lý Thân Cảnh Phúc. Đền toạ lạc ở phía Nam làng Hả Hộ (tên gọi trong sử trước đây) nay là làng Kép Hai. Nhân dân trong vùng từ trước đến nay gọi vùng này là đất linh, có đủ tứ linh (Long, Ly, Quy, Phượng) cho nên xuất hiện hào kiệt anh hùng.


Tượng Phò mã Thân Cảnh Phúc tại đền Hả (Lục Ngạn).

Lễ hội đền Hả diễn ra từ ngày 6 đến ngày 10 tháng Giêng (âm lịch) hàng năm để diễn lại các trận đánh quân Tống và tưởng nhớ, thờ phụng tướng quân Thân Cảnh Phúc được tôn vinh là "Thánh" trong đời sống văn hóa tâm linh của nhân dân trong vùng. Theo vết tích và chứng cứ lịch sử thì đền Hả thờ 7 vị gồm 3 phò mã nhà Lý là Thân Thừa Quý, Thân Thiệu Thái, Thân Cảnh Phúc với các công chúa là vợ các phò mã này. Mỗi vị đều có tên huý, hiệu, tước cụ thể, nhưng thờ chính vẫn là thờ phò mã Thân Cảnh Phúc. Họ Thân có gốc từ họ Giáp. Sau khi Thân Thừa Quý lấy con gái Lý Công Uẩn thì đổi họ Giáp của mình thành họ Thân. Cả 3 phò mã họ Thân đều giữ chức Châu Mục Lạng Châu, rất trung thành với nhà Lý, đều giành thắng lợi, có công lớn trong chiến đấu chống quân xâm lược. Tuy nhiên, so với hai đời phò mã thế hệ trước, phò mã Thân Cảnh Phúc có công lớn hơn, bởi công đó gắn với chiến thắng oanh liệt chống quân Tống do Lý Thường Kiệt trực tiếp lãnh đạo (1075 - 1077) ở sông Như Nguyệt. Có thể khai thác giá trị lịch sử, văn hóa từ thân thế, sự nghiệp, công đức phò mã Thân Cảnh Phúc ở nhiều góc độ, nhưng nổi lên ở một số nội dung sau:

Thứ nhất: Thân Cảnh Phúc là biểu tượng sáng ngời về tinh thần đoàn kết các dân tộc vùng biên cương phía Bắc trong cuộc kháng chiến chống Tống bảo vệ độc lập chủ quyền dân tộc. Chịu ảnh hưởng của tinh thần đoàn kết dân tộc từ nhà Lý vào thời thịnh vượng, từ truyền thống gia đình, Thân Cảnh Phúc nổi lên như một tấm gương sáng thực hiện đoàn kết các dân tộc vùng biên cương phía Bắc nước ta. Tinh thần ấy xuyên suốt cuộc đời của Thân Cảnh Phúc, nhưng nổi bật nhất là giai đoạn tập hợp lực lượng đánh vào phía sau, trong lòng địch khi quân Tống định vượt phòng tuyến sông Như Nguyệt tiến xuống Thăng Long. Khi quân Tống xâm lược nước ta, Thân Cảnh Phúc chịu trách nhiệm khống chế hai ải hiểm yếu là Quyết Lý và Giáp Khẩu cùng với thế trận của Lý Thường Kiệt. Khi Lý Thường Kiệt phải lùi về phòng thủ ở sông Như Nguyệt thì Thân Cảnh Phúc đã tập hợp được các thủ lĩnh người dân tộc với toàn bộ nhân dân tham gia đánh vào phía sau, trong lòng địch. Nhờ có sức mạnh từ đoàn kết các dân tộc, Thân Cảnh Phúc đã lập được nhiều chiến công vang dội, có ý nghĩa to lớn cho chiến thắng hoàn toàn quân Tống xâm lược. Trong tập họ Thân trong lịch sử Việt Nam, giáo sư sử học Phan Huy Lê viết: "Trong thắng lợi oanh liệt của cuộc kháng chiến chống Tống dưới thời vua Lý, lịch sử cần phải ghi nhận công lao và sự cống hiến to lớn của các tù trưởng cùng với các dân tộc thiểu số miền núi vùng biên cương phía Bắc, trong đó nổi bật lên vai trò của dân tộc Tày vùng Động Giáp với ba phò mã Châu Mục Lạng Châu…". Hiện nay ở các địa phương, các dân tộc bên bờ sông Lục Nam có đến 72 nơi thờ Thân Cảnh Phúc đủ cho thấy hình ảnh, tinh thần đoàn kết các dân tộc của ông được lắng đọng sâu sắc trong đời sống văn hóa tâm linh con người trong vùng bao đời nay.

Thứ hai: Thân Cảnh Phúc đã mở đầu và để lại cho muôn đời thế hệ sau về lối đánh giặc độc đáo, sáng tạo… mà hiện nay gọi là đánh du kích. Khi ở vào thế trong vùng bị chiếm, Thân Cảnh Phúc vẫn không chịu khuất phục, lùi bước mà chủ động lãnh đạo các tù trưởng và nhân dân lợi dụng địa hình rừng núi hiểm trở lập căn cứ du kích, sử dụng tất cả các loại vũ khí có thể đánh được địch, thậm chí cả bẫy thú rừng, vận dụng cách đánh lẻ, đánh lén, đánh bất ngờ tiêu hao sinh lực, làm cho chúng hoang mang hoảng sợ. Với cách đánh độc đáo, xuất quỷ nhập thần, ông và nhân dân trong vùng đã chiến đấu trong một thời gian dài, lập nhiều chiến công oanh liệt được nhân dân tôn vinh là "Thiên thần", còn kẻ địch gọi ông là "Thiên thần Động Giáp". Lịch sử chống giặc ngoại xâm của dân tộc ta qua nhiều thế kỷ, với nhiều kẻ thù đủ các loại thì đánh du kích từ thấp đến cao vẫn được vận dụng khá phổ biến, trở thành cái đặc sắc của nghệ thuật quân sự Việt Nam. Đánh du kích không chỉ làm cho quân giặc phương bắc, mà cả những tên xâm lược thời hiện đại như Pháp và Mỹ cũng phải khiếp sợ, thất điên bát đảo. Nhìn vào lịch sử trước đó chưa có tài liệu nào viết về cách đánh du kích, nhưng đến Thân Cảnh Phúc thì nội dung, biện pháp… về cách đánh này được ghi chép khá đầy đủ. Có thể hiểu, Thân Cảnh Phúc đã mở đầu cho lối đánh địch độc đáo Việt Nam mang tên "Du kích". Giáo sư sử học Vũ Ngọc Khánh viết: "Nếu có ai viết về lịch sử chiến tranh du kích thì cũng nên ghi tên của Thân Cảnh Phúc lên đầu".

Với công lao to lớn trong chống giặc ngoại xâm, với tinh thần đoàn kết các dân tộc vùng biên cương phía Bắc nước ta, với tư tưởng chỉ đạo cách đánh du kích của mình, Thân Cảnh Phúc - vị phò mã, vị tướng thời Lý đã nổi lên như một điểm son sáng trong lịch sử dân tộc ta. Mặc dù ông chỉ là người lãnh đạo cuộc kháng chiến chống Tống ở phạm vi vùng biên ải phía bắc, nhưng uy danh của ông đã rộng khắp dân tộc ta. Mặc dù sự nghiệp của Thân Cảnh Phúc cách chúng ta cả nghìn năm, nhưng đức độ, tài năng tinh thần đánh giặc của ông đã xuyên suốt lịch sử mà tiêu biểu là tinh thần đoàn kết, cách đánh du kích.

Vào lễ hội đền Hả năm nay, hướng tới Đại lễ kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội, chúng ta kính cẩn, nghiêng mình trước anh linh người Anh hùng áo vải Thân Cảnh Phúc của quê hương Bắc Giang đã có nhiều đóng góp vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.

Nguyễn Văn Thanh
Theo http://www.baobacgiang.com.vn

Quay lại Trang chủ In ấn
» VIỆC DỰNG ĐÔ THĂNG LONG VÀ LẬP NÊN HỌ THÂN LÀ MỘT CHÍNH SÁCH DỰNG NƯỚC VÀ GIỮ NƯỚC SÁNG TẠO, ĐỘC ĐÁO CỦA LÝ THÁI TỔ 1000 NĂM TRƯỚC (11-23-2010)
» Dòng họ gắn với Thăng Long – Hà Nội ngàn năm (09-30-2010)
» Thân Nhân Trung (06-13-2010)
» Thân Văn Quyền, nhà giáo ấn tượng của thế kỷ 19 (06-13-2010)
 
Thông báo nội bộ
CHƯƠNG TRÌNH KỶ NIỆM "1000 NĂM HỌ THÂN" TẠI BẮC GIANG
Nhân ngày giỗ tổ họ Thân hằng năm (29/10 â.l.), năm nay, 2010, tại Bắc Giang, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Giang, phối hợp UBND huyện Lục Ngạn và Hội đồng Thân tộc Việt Nam đứng ra tổ chức Lễ kỷ niệm “1000 năm họ Thân” tại tỉnh nhà. ... chi tiết
Thông báo số 3 (Tin mới)
Kỷ niệm “1000 năm họ Thân” tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám Hà Nội ... chi tiết
Lễ kỷ niệm
Kỷ niệm “1000 năm họ Thân” tại Văn Miếu Quốc Tử Giám Hà Nội ... chi tiết
Lễ kỷ niệm “1000 năm họ Thân”
... chi tiết
Hội đồng Thân tộc Hà Nội - 2010
... chi tiết
Liên hệ
Đóng góp / Phản hồi
Hội thảo dòng họ Thân
Hoạt động của dòng họ
Họ Thân với đất nước
Thông báo
Tổng truy cập: 351165
Đang xem: 3
 
 
 
 
 
 
 

© 2004 Họ Thân Việt Nam
Chủ nhiệm: Ông Thân Thêm
Điện thoại: +84 913425131 | Email: thanthem@gmail.com | thanthem@hothan.org
Website: www.hothan.org                                                                    Click vào đây để Quản trị nội dung (CMS)